Creativiteit op de werkvloer: rekening houden met introverten en prikkelgevoeligen (HSP)

Creatieve sessies zijn niet alleen voor de extraverte flapuiten. Juist door rekening te houden met introverten en prikkelgevoeligen maak je de weg vrij voor diepere inzichten en verrassende bijdragen. In dit blog deel ik mijn persoonlijke aanpak en praktische tips.

Het stereotype beeld van een creatieve sessie: een ruimte vol gekleurde post-its, een lekker muziekje, mensen die enthousiast door elkaar praten en een facilitator die meer lijkt op een stand-upcomedian dan een procesbegeleider. Gelukkig is dit helemaal niet nodig voor een creatief denkproces. Zeker voor introverten en prikkelgevoeligen kan zo'n setting overweldigend zijn.

Ik weet waar ik het over heb, want ik ben zelf introvert. Ik heb mijn portie overweldigende sessies wel gehad. Dat betekent trouwens niet dat ik verlegen ben, maar ik functioneer gewoon het beste met rust en structuur. Dan kan ik scherp waarnemen, verbanden leggen en het geheel overzien. Juist daarom past de rol van facilitator zo goed bij me. Ik hou de lijnen van het proces vast en zorg dat het geen warboel wordt. Dat zorgt niet alleen voor rust bij mezelf, dat straalt ook op de groep af.

Inclusie begint bij de intake

Als facilitator wil ik dat iedereen zich veilig voelt in een sessie. Ook mensen die snel overprikkeld raken, liever eerst nadenken voor ze spreken, of moeite hebben met onverwachte situaties. Daarom begint inclusie voor mij al bij de intake. Ik vraag opdrachtgevers niet alleen naar de inhoud en het doel, maar ook naar gevoeligheden, groepsdynamiek en eventuele beperkingen. Zijn er deelnemers die slechthorend zijn? Heeft iemand een visuele beperking? Is het een groep die elkaar al goed kent of juist helemaal niet? Al die informatie helpt om de juist werkvormen te kiezen. En misschien wel om te besluiten dat je voor een vier uur durende sessie gaat, in plaats van een van zes uur.

Structuur geeft rust

Introverten en prikkelgevoeligen varen wel bij voorspelbaarheid. Daarom spreek ik aan het begin van de sessie het programma door. Tijdens de sessie benoem ik waar we zijn in het proces en vat ik geregeld samen wat we hebben gedaan en waar we naartoe gaan. Ook een visuele agenda op de flipover met de stappen van de dag helpt om houvast te bieden.

Deelnemers laten landen

De start van een sessie zet de toon. Ik kies bewust voor rustige binnenkomers: een korte schrijfopdracht, een check-in op papier, of een vraag waar je eerst individueel over nadenkt. Zo geef je iedereen de kans om even te landen, zonder meteen in de spotlights te staan. Ook duowerk werkt goed als opstapje naar groepsgesprek. Klein beginnen zorgt ervoor dat je laat meer durft.

Pauze is pauze

Sommige mensen laden op door te kletsen, anderen willen gewoon even niks. Daarom bied ik bewust individuele pauzes aan. Een kop thee alleen, even telefonen of gewoon zitten zonder te praten. Door dat te normaliseren (ook door voor te doen!) maak je de sessie fijner voor iedereen, en vooral voor degenen die hun energie zorgvuldig moeten verdelen. Als je omgeving er geschikt voor is, stel dan een wandelingetje voor. Wetenschappers zien een duidelijke link tussen natuurbeleving, stilte en het welzijn van hoogsensitieve personen. Daar kun je gebruik van maken.

Energie zonder gedoe

Energizers? Graag! Je kan niet zonder. Maar dan wel op een manier die geen stress oplevert. Denk aan dit soort opdrachten:

• Gelijk oversteken (noem tegenstellingen en laat deelnemers een kant kiezen en daarheen lopen)

• Kijk onder je stoel

• Eén-minuut associatie-opdracht (schrijf één woord centraal op een flap (bijv. team of verandering. Laat ze een associatie op een kaartje schrijven en het kaartje doorgeven. Ga een minuut door en vergelijk de verschillende afslagen die de deelnemers samen hebben genomen)

• Buiten-bingo (Je geeft de groep een vel met korte opdrachten of observaties, zoals: boom, bushalte, gevelbord, iets roods, iets wat geluid maakt. Iedereen gaat naar buiten en heeft tien minuten om zoveel mogelijk items te vinden en af te vinken._
  

Zo breng je beweging in de groep zonder dat het chaotisch wordt. En als iemand liever even overslaat, is dat ook oké.

Iedereen tot z’n recht

Juist de mensen die het liefst eerst even afwachten, hebben vaak iets te zeggen dat de moeite waard is. Als je hen een veilige setting biedt, krijg je er scherpere analyses en verrassende ideeën voor terug. Dat vraagt om bewust begeleiden: met rust, structuur en ruimte om op te laden. Laat me weten welke aanpassingen jij doet om HSP's en introverten op jouw werkvloer meer ruimte te geven. Ik leer graag bij!